اعمال ماه محرم چیست؟ چرا این ماه را ماه محرم گویند

 

چرا محرم؟!
پیش از اسلام عرب، جنگ در این ماه را حرام می‌دانست و ترک مخاصمه می‌کرد؛ لذا از آن زمان این ماه بدین اسم نامگذاری شد.(۱) و روز اول محرم را اول سال قمری قرار دادند.(۲) در توضیح این که چرا ماه‌های دیگر که جنگ در آنها حرام است، محرم نامیده نمی‌شود می‌توان گفت: چون ترک جنگ از این ماه شروع می‌شد به آن محرم گفتند.

این ماه در مکتب تشیع یادآور نهضت حضرت سیدالشهدا و حماسه‌ جاودان کربلاست.

این ماه، یادآور دلاورمردی‌های یاران با وفای اباعبدالله الحسین(علیه السلام)، فداکاری‌های زینب کبری(سلام الله علیها)، حضرت سجاد(علیه السلام)، و همه‌ اسرای کاروان امام حسین(علیه السلام)، است. این ماه، یادآور خطبه‌ها و شعارهای آگاهی‌بخش سالار شهیدان، نطق آتشین حضرت زینب(سلام الله علیها) و خطابه‌ غرّای زین العابدین(علیه السلام)، است.

این ماه، یادآور استقامت حبیب بن مظاهر و شهادت عون و جعفر است.

آری این ماه، ماه پیروزی حق بر باطل است.

محرم از منظر ائمه(علیهم السلام)

شیعیان از امام رضا(علیه السلام)، چنین نقل شده است:

«وقتی محرم فرا می‌رسید، پدرم خندان دیده نمی‌شد، حزن و اندوه تا پایان دهه‌ اول بر او غالب بود و روز عاشورا، روز حزن و مصیبت و گریه ایشان بود.»(۳)

همچنین حضرت امام رضا(علیه السلام) درباره‌ عاشورا می‌فرماید:

«کسی که عاشورا روز مصیبت و اندوه و گریه‌اش باشد، خداوند قیامت را روز شادمانی و سرور او قرار خواهد داد.»(۴)

اعمال شب اول ماه محرم

۱ـ نماز: این شب چند نماز دارد که یکی از آنها به شرح ذیل است:

دو رکعت، که در هر رکعت بعد از حمد یازده مرتبه سوره‌ توحید خوانده شود.

در فضیلت این نماز چنین آمده است:

«خواندن این نماز و روزه داشتن روزش موجب امنیّت است و کسی که این عمل را انجام دهد، گویا تمام سال بر کار نیک مداومت داشته است.»(۵)

۲ـ احیای این شب.(۶)

۳ـ نیایش و دعا.(۷)

روز اول محرم

اول محرم هر سال اولین روز سال قمری است. از امام محمدباقر(علیه السلام) روایت شده است: «آن کس که این روز را روزه بدارد، خداوند دعایش را اجابت می‌کند، همانگونه که دعای زکریا(علیه السلام) را اجابت کرد.»(۸)

دو رکعت نماز خوانده شود و پس از آن سه بار دعای زیر قرائت گردد:

«اللّهم انت الاله القدیم و هذه سنهٌ جدیدهٌ فاسئلک فیها العصمه من الشیطان و القوَّه علی هذه النّفس الامّاره بالسُّوء»(۹)؛ بارالها! تو خدای قدیم و جاودانی و این سال، سال نو است، از تو می‌خواهم که مرا در این سال از شیطان حفظ کنی و بر نفس اماره (راهنمایی کننده) به بدی پیروز سازی.

روز دوم محرم

در چنین روزی کاروان امام حسین(علیه السلام) در سال ۶۱ ه‍ .ق وارد سرزمین کربلا شد و با ممانعت لشکر حرّ مجبور به توقّف در آنجا گردید.(۱۰)

روز سوم محرم

از پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) نقل شده است:

«هر کس در این روز روزه بگیرد، خداوند دعایش را اجابت کند.»(۱۱)

در آن روز سپاه عمر بن سعد وارد کربلا شد.

روز چهارم محرم

بی‌نتیجه بودن مذاکره حضرت سیدالشهداء(علیه السلام)، با عمر بن سعد برای وادار کردن لشکر وی به ترک جنگ و دعوت او و لشکرش جهت ملحق شدن به سپاه اسلام.

روز هفتم محرم

روزه گرفتن مستحب است.

روز نهم محرم

تاسوعای حسینی، روز محاصره‌ امام حسین(علیه السلام) و اصحابش در سرزمین کربلا توسط سپاه شمر.(۱۲)

 

اعمال شب عاشورا

۱ـ چند نماز برای این شب در روایات آمده است که یکی از آنها چنین است:

چهار رکعت نماز که در هر رکعت بعد از سوره‌ حمد، ۵۰ بار سوره‌ توحید خوانده می‌شود. پس از پایان نماز، ۷۰ بار «سبحان الله والحمدالله و لا اله الاّ الله و الله اکبر ولا حول ولا قوه الاّ بالله العلیّ العظیم» خوانده شود.(۱۳)

۲ـ احیای این شب کنار قبر امام حسین(علیه السلام).(۱۴)

۳ـ دعا و نیایش. (۱۵)

روز عاشورا
۱ـ عزاداری بر امام حسین(علیه السلام) و شهدای کربلا، در این مورد از امام رضا(علیه السلام) نقل شده است:

هر کس کار و کوشش را در این روز، رها کند، خداوند خواسته‌هایش را برآورد و هر کس این روز را با حزن و اندوه سپری کند، خداوند قیامت را روز خوشحالی او قرار دهد. (۱۶)

۲ـ زیارت امام حسین(علیه السلام).(۱۷)

۳ـ روزه گرفتن در این روز کراهت دارد؛ ولی بهتر است بدون قصد روزه، تا بعد از نماز عصر از خوردن و آشامیدن خودداری شود. (۱۸)

۴ـ آب دادن به زائران امام حسین(علیه السلام).(۱۹)

۵ـ خواندن سوره توحید هزار مرتبه.(۲۰)

۶ـ خواندن زیارت عاشورا. (۲۱)

۷ـ گفتن هزار بار ذکر «اللّهم العن قتله الحسین(علیه السلام).»(۲۲)

روز دوازدهم محرم

ورود کاروان اسیران کربلا به کوفه و شهادت حضرت سجاد(علیه السلام) در سال ۹۴ ه‍ .ق.

روز بیست و یکم محرم

۱ـ روزه‌ این روز مطلوب است. (۲۳)

پی‌نوشت‌ها:

۱- مصباح کفعمی، ص ۵۰۹.

۲- فرهنگ عاشورا، ص ۴۰۵، جواد محدثی.

۳- وسائل الشیعه، ج ۵، ص ۳۹۴، حدیث ۸.

۴- همان، حدیث ۷.

۵- بحارالانوار، ج ۹۸، ص ۳۳۳؛ وسائل الشیعه، ج ۵، ص ۲۹۴، حدیث ۱؛ مفاتیح الجنان، ص ۲۸۶.

۶- مصباح المتهجد، ص ۷۸۳.

۷- بحارالانوار، ج ۹۸، ص ۳۲۴.

۸- عروه الوثقی، ج ۲، ص ۲۴۳؛ وسائل الشیعه، ج ۷، ص ۳۴۷، حدیث ۳.

۹- بحارالانوار، ج ۹۸، ص ۳۳۴.

۱۰- فرهنگ عاشورا، ص ۴۰۶.

۱۱- عروه الوثقی، ج ۲، ص ۲۴۲؛ وسائل الشیعه، ج ۷، ص ۳۴۸.

۱۲- وسائل الشیعه، ج ۷، ص ۳۳۹، حدیث ۱.

۱۳- همان، ص ۲۹۵، حدیث ۴ و ۵.

۱۴- بحارالانوار، ج ۹۸، ص ۳۴۰.

۱۵- همان، ص ۳۳۸.

۱۶- بحارالانوار، ج ۹۸، ص ۴۳، حدیث ۵.

۱۷- کامل الزیارات، ص ۱۷۴، حدیث ۵ و ۶.

۱۸- وسائل الشیعه، ج ۷، ص ۳۳۸، حدیث ۷.

۱۹- کامل الزیارات، ص ۱۷۴، حدیث ۵.

۲۰- وسائل الشیعه، ج ۷، ص ۳۳۹، حدیث ۸.

۲۱- کامل الزیارات، ص ۱۷۴.

۲۲- مفاتیح الجنان، ص ۲۹۸.

۲۳- بحارالانوار، ج ۹۸، ص ۳۴۵، حدیث

مشارکت قصه‌گوی مازندرانی در همایش قصه‌های عاشورایی «قصه‌های فرات»

امروز همزمان با دهه اول محرم انجام شد؛

مشارکت قصه‌گوی مازندرانی در همایش قصه‌های عاشورایی «قصه‌های فرات»

در همایش قصه‌های عاشورایی با عنوان «قصه‌های فرات» آنیسا التفاتی قصه‌گوی خردسال مازندران در این مراسم حضور یافت و به قصه گویی از قصه فرات از مجموعه کتاب های قصه عاشورا نوشته پرویز امینی پراخت.

به گزارش روابط عمومی اداره کل کتابخانه های عمومی مازندران، در ادامه برنامه‌های فرهنگی کتابخانه‌های عمومی کشور در ماه محرم، همایش قصه‌های عاشورایی با عنوان «قصه‌های فرات» امروز 25 مردادماه به ميزبانی استان های بوشهر، مازندران، کرمانشاه، کرمان به صورت مجازی برگزار شد.

در همایش قصه‌های عاشورایی با عنوان «قصه‌های فرات» آنیسا التفاتی قصه‌گوی خردسال مازندران در این مراسم حضور یافت و به قصه گویی از قصه "فرات" از مجموعه کتاب های قصه عاشورا نوشته پرویز امینی پراخت.

این مراسم که به صورت مجازی در اداره کل کتابخانه های عمومی مازندران برگزار شد با تجلیل از این عضو فعال کتابخانه های عمومی و قصه‌گوی نونهال توانمند استان پایان یافت.

این همایش که در راستای برنامه‌های فرهنگی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در ماه محرم از طریق پلتفرم اسکای روم کتابخانه‌های عمومی به آدرس skyroom.online/ch/nwww.ahaad/rabetin  تدارک دیده شده، مورد استقبال رابطين فرهنگی و همراهي كتابداران و كتابخوانان سراسر كشور قرار گرفت

درخشش مازندران در مسابقه کتابخوانی «به جوانان عزیزم»

20 /5/ 1400

درخشش مازندران در مسابقه کتابخوانی «به جوانان عزیزم»

پس از انجام قرعه‌کشی و اعلام نتایج، استان مازندران در مسابقه بزرگ ملی کتابخوانی «به جوانان عزیزم» چهار برگزیده داشت.

به گزارش روابط عمومی اداره کل کتابخانه های عمومی مازندران، مسابقه بزرگ کتابخوانی به جوانان عزیزم، با محوریت بیانیه گام دوم انقلاب در سطح کشور ویژه عموم مردم به میزبانی اداره کل کتابخانه‌های عمومی استان خراسان رضوی برگزار شد.

این مسابقه با استقبال و مشارکت 6 هزار و 231 برگزار شد که 904 نفر به عنوان نفرات برتر در آزمون آنلاین مسابقه، هزار و 326 نفر به عنوان نفرات برتر در قسمت تهیه کلیپ یک دقیقه‌ای و تعداد 3 هزار و 112 نفر نیز در مسابقه پیامبر مهربانی‌ها شرکت کرده‌اند که نشانه فاخر و پراهمیت بودن بیانیه گام دوم انقلاب به توصیه رهبری است.

پس از مراسم قرعه‌کشی و اعلام برندگان، استان مازندران خوش درخشید و چهار برگزیده در بخش های مختلف داشت.

محمود ثانوی، رویا خرمی، شهربانو نصرالله‌زاده و ریحانه خسروی مقدم برگزیدگان مسابقه کتابخوانی «به جوانان عزیزم» از استان مازندران هستند.

با توجه به شرایط کرونایی هدیه و لوح تقدیر از طریق پست برای افراد برگزیده ارسال شده است.

23 /5/ 1400

همزمان با دهه اول ماه محرم انجام شد؛

حضور شاعر آئینی مازندران در ویژه برنامه مجازی «حماسه‌سرایان»

مهرشاد واحدی از شاعران آئینی برجسته مازندران در ویژه برنامه مجازی «حماسه‌سرایان» حضور یافت و به مدیحه سرایی و خوانش شعر پرداخت.

به گزارش روابط عمومی اداره کل کتابخانه های عمومی مازندران،عصر امروز(23 مردادماه) از ساعت 18 ویژه برنامه محافل ادبی و قرآنی با عنوان «حماسه سرایان» به میزبانی 6 استان قم، مازندران، خوزستان ، کهگیلویه و بویراحمد، بوشهر و گیلان با محوریت همایش نوحه سرایی نواحی مختلف کشور، با هدف اهمیت نوحه سرایی، پیوند نوحه با دفاع مقدس، دفاع از حرم، و ‌مقابله با ظلم بصورت مجازی برگزار شد.

این ویژه برنامه ملی که با هدف اهمیت نوحه سرایی، پیوند نوحه با دفاع مقدس، دفاع از حرم، و ‌مقابله با ظلم و با همراهی دبیران شورای ادبی و شورای قرآنی استان‌های نهاد برگزار می‌شود، در ۵ شب و هر شب با مشارکت ۶ استان و نوحه سرایی، مقتل خوانی یا مداحی و سخنرانی خطیب مسلط حوزه قرآنی، میزبان عاشقان اهل بیت(ع) است.

در این ویژه برنامه که با دعوت از نوحه سرایان و شاعران بومی این حوزه در هر استان به صورت مجازی برگزار انجام شد؛ مهرشاد واحدی از شاعران آئینی برجسته مازندران در ویژه برنامه مجازی «حماسه‌سرایان» حضور یافت و به مدیحه سرایی و خوانش شعر پرداخت.

این برنامه که در کتابخانه نجاریان به همت اداره کتابخانه های عمومی بابل برگزار شد مورد استقبال شاعران، کتابداران و مردم قرار گرفت.

در پایان این مراسم با اهدای لوح و هدیه ای از سوی کتابخانه های عمومی بابل از این شاعر آئینی استان تجلیل و قدردانی شد.

علاقه مندان می‌تواند در ایام دهه اول ماه محرم، از ساعت ۱۸ به صورت مجازی از طریق نشانی www.skyroom.online/ch/nahaad/mahafel در این ویژه برنامه شرکت کنند.